Mediacja przed rozwodem jest rozwiązaniem, które cieszy się coraz większym zainteresowaniem. Na ogół decydują się na nią osoby, które podjęły już decyzję o rozwodzie, jednak nie są w stanie samodzielnie dojść do porozumienia w istotnych kwestiach. Jeśli planujesz zakończenie swojego małżeństwa, koniecznie dowiedz się, dlaczego warto zdecydować się na mediację jeszcze przed sprawą rozwodową.
Mediacja przed rozwodem – na czym polega?
Mediacja to pozasądowa próba rozwiązania konfliktu, w przypadku której strony sporu próbują wypracować satysfakcjonujące rozwiązanie przy pomocy bezstronnego mediatora. To propozycja dla osób, które chcą dobrowolnie wziąć udział w mediacji i wyrażają wolę rozwiązania konfliktu jeszcze przed wejściem na drogę sądową. Jednocześnie jednak nie są w stanie samodzielnie wypracować rozwiązania, dlatego potrzebują wsparcia doświadczonego, obiektywnego mediatora.
W przypadku mediacji przed sprawą rozwodową próba wypracowania porozumienia może dotyczyć warunków zakończenia małżeństwa. Na ogół są to tematy związane z dalszą opieką nad dziećmi, wysokością alimentów czy tym, jak mają wyglądać kontakty drugiego rodzica z dzieckiem. Mediacje mogą również dotyczyć podziału majątku i tego, która ze stron będzie zamieszkiwała we wspólnej nieruchomości po rozwodzie i na jakich warunkach będzie się to odbywało.
Duże znaczenie ma to, że mediacje przedrozwodowe przeznaczone są dla osób, którym naprawdę zależy na wypracowaniu wspólnego stanowiska, a punktów spornych jest stosunkowo niewiele. Jeśli strony nie są zgodne w takich kwestiach, jak na przykład pozbawienie czy ograniczenie władzy rodzicielskiej jednego z rodziców, decyzję może podjąć wyłącznie sąd. Właśnie dlatego przed przystąpieniem do mediacji warto porozmawiać z prawnikiem, który doradzi, czy w danej sytuacji podjęcie mediacji będzie uzasadnione.
Czy warto zdecydować się na mediację przed sprawą rozwodową?
Mediacja może być sposobem na wypracowanie rozwiązania jeszcze przed rozprawą, a tym samym na uniknięciu stresu w sądzie. Bardzo często sprawa rozwodowa z wypracowaną ugodą może zamknąć się już na jednej rozprawie.
Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że w przypadku mediacji to strony mają pełną kontrolę nad warunkami rozstania. W sytuacji, gdy małżonkowie nie mogą dojść do porozumienia, wszelkie kwestie związane z rozwodem (m.in. wysokość alimentów, kontakty z dzieckiem, itd.) podejmuje sąd. To kolejny powód, dla którego część rozwodzących się wybiera mediacje – wówczas ryzyko, że decyzja sądu dotycząca na przykład kontaktów z dziećmi nie będzie zbieżna z oczekiwaniami stron, jest ograniczone.
Nie bez znaczenia są również koszty, które w przypadku mediacji mogą być niższe. Jeśli postępowanie rozwodowe będzie się przeciągało, koszty mogą być wysokie. Dotyczy to w szczególności sytuacji, kiedy konieczne jest przeprowadzenie kilku rozpraw lub skorzystanie z opinii biegłych.
Na co zwrócić uwagę przed rozpoczęciem mediacji?
Bardzo często wątpliwości budzi kwestia tego, jak znaleźć odpowiedniego mediatora przed rozwodem i jak powinna przebiegać sama mediacja. Ważne jest bowiem, aby na warunki mediacji zgodziły się obie strony, ponieważ znacząco wpływa to na prawdopodobieństwo wypracowania ugody.
Wybór mediatora
Kluczowy wpływ na to, w jaki sposób przebiegną mediacje, ma oczywiście wybór mediatora. Przede wszystkim musi to być osoba, która zostanie zaakceptowana przez każdą ze stron. Osoby, które planują rozwód, mogą samodzielnie wybrać taką osobę, korzystając na przykład z list mediatorów prowadzonych przez Sądy Okręgowe. Dobrym źródłem może być również Ogólnopolskie Stowarzyszenie Mediatorów Polskich. Istotne jest to, aby wybrany mediator specjalizował się w prawie rodzinnym, w szczególności w prowadzeniu mediacji przed sprawą rozwodową.
Przygotowanie do mediacji
Duże znaczenie ma odpowiednie przygotowanie do sesji mediacyjnej. Zastanów się nad tym, jakie kwestie powinny zostać ustalone podczas takiego spotkania. Mogą one dotyczyć warunków rozstania, podziału majątku wspólnego, dalszej opieki nad dziećmi czy alimentów. Dobrym rozwiązaniem może być przygotowanie propozycji rozwiązań, które byłyby akceptowalne dla obu stron.
Jak w praktyce wygląda mediacja przed rozwodem?
Po podjęciu wspólnej decyzji, dotyczącej wyboru mediatora, należy umówić się z nim na spotkanie wstępne. W trakcie takiej rozmowy ustalane są dalsze warunki przeprowadzenia mediacji, a strony podpisują niezbędne dokumenty.
Najważniejszym etapem są oczywiście sesje mediacyjne. Niejednokrotnie do porozumienia udaje się dojść już podczas pierwszego spotkania, choć oczywiście jest to uzależnione od konkretnej sytuacji. W trakcie takiego spotkania mediator pomaga w znalezieniu rozwiązania, które będzie satysfakcjonujące dla każdego z małżonków.
Jeżeli udaje się dojść do porozumienia, strony podpisują ugodę, która następnie zostaje przesłana do sądu, w którym odbywać się będzie rozprawa rozwodowa. Sąd weryfikuje ugodę pod kątem tego, czy jest ona zgodna z prawem oraz czy wypracowane rozwiązania pozwalają na właściwie zabezpieczenie dobra dzieci.
FAQ
W związku z rosnącą popularnością mediacji przed rozwodem postanowiliśmy przygotować odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. Mamy świadomość, że rozwiązanie to może budzić wiele wątpliwości. Jednocześnie zachęcamy do rozmowy wszystkie osoby, które zastanawiają się nad przystąpieniem do mediacji przed rozpoczęciem sprawy rozwodowej.
Jakie korzyści dają mediacje przed rozwodem?
Przeprowadzenie mediacji przed rozwodem pozwala na spokojne omówienie ważnych kwestii związanych z zakończeniem związku. Mogą one dotyczyć kontaktów z dziećmi, alimentów czy podziału majątku. Umożliwia to nie tylko znalezienie porozumienia, ale też wpływa na ograniczenie stresu czy skrócenie postępowania sądowego.
Czy mediacje przed sprawą rozwodową zawsze kończą się ugodą?
Nie. Sukces mediacji uzależniony jest od kilku czynników, między innymi od gotowości stron do kompromisu, a w konsekwencji do wypracowania wspólnego porozumienia. Duże znaczenie ma też znalezienie dobrego mediatora, który ma doświadczenie w tego typu sprawach. Nie da się bowiem ukryć, że mediacje w sprawach rodzinnych wymagają nie tylko wiedzy, ale też swego rodzaju wyczucia.
W jakich sytuacjach mediacja nie jest dobrym rozwiązaniem?
Mediacja może nie być odpowiednim rozwiązaniem w sytuacjach, gdy powodem rozwodu jest między innymi przemoc fizyczna lub psychiczna w małżeństwie, a także wtedy, gdy poważny konflikt pomiędzy małżonkami może uniemożliwiać swobodną rozmowę. W tego typu przypadkach należy porozmawiać z prawnikiem na temat tego, czy warto podejmować próbę przeprowadzenia mediacji.
